Communiceren met afbeeldingen - software

Als het voor jou moeilijk is om je uit te drukken in geschreven of in gesproken taal, dan kun je leren communiceren met afbeeldingen (foto’s, pictogrammen, eigen tekeningen, …).

Je kunt daarbij, behalve van snel inzetbare communicatiekaarten (die slechts een beperkt aantal boodschappen bevatten, zie: Aanwijskaarten met afbeeldingen), ook gebruik maken van meer uitgebreide communicatiesoftware.

Hier beschrijven we kort de verschillende communicatiesoftware en apps. In de tabel onderaan kun je de belangrijkste eigenschappen (prijs, besturingssysteem, taal,...) van deze software vergelijken.

Aandachtspunten

  • In een acute situatie kun je een keuze maken op basis van beschikbaarheid. Je bekijkt of je een toestel dat je al ter beschikking hebt (bv. smartphone, tablet, laptop,...) kunt inzetten als communicatietoestel. Afhankelijk van het systeem op het toestel (Windows, Android of iOS) kun je hieronder nagaan welke software/apps je kunt gebruiken om te communiceren met afbeeldingen.
  • Als je gedurende langere tijd zal communiceren via afbeeldingen, dan kies je de app/software best niet op basis van een toestel dat je toevallig al hebt. Bij de keuze van een communicatiesysteem met afbeeldingen spelen immers veel factoren een rol. Gespecialiseerd en persoonlijk advies van een expert is noodzakelijk. Hiervoor kun je terecht bij Modem: www.modemadvies.be/advies.
  • Goedkope, snel beschikbare software heeft vaak minder mogelijkheden. Hierbij enkele belangrijke vragen die je kunnen helpen bij het beoordelen van software.
    • Kun je eigen afbeeldingen toevoegen? Dit is bijvoorbeeld nodig voor foto’s van nauwe familieleden, van je huis, van je hobby’s, …
    • Is er al een goed uitgewerkt Nederlandstalig communicatieboek beschikbaar in de app of moet je daarentegen zelf een volledig nieuw Nederlandstalig communicatieboek aanmaken?
    • Is er een (Nederlandstalige) computerstem aanwezig? Zelf ingesproken boodschappen werken vaak heel erg beperkend. (zie: Communiceren met afbeeldingen - technieken)
    • Hoeveel pagina’s heb je ter beschikking? Kun je zelf ook nieuwe pagina’s aanmaken?
    • Kun je vlot schakelen tussen alle pagina’s? (zie: Communiceren met afbeeldingen - technieken, boom- versus netwerkstructuur)
    • Krijgt de app regelmatig een update?
  • De betekenis van afbeeldingen is niet altijd meteen duidelijk. Concrete voorwerpen, zoals bv. 'appel', 'fiets', 'koffiezetapparaat', kun je meestal makkelijk herkennen. Als de betekenis abstracter wordt, wordt dat spontaan herkennen al veel moeilijker, zoals bv. bij 'ik', 'willen', 'niet' en 'meer'.
    Hoe je het communiceren met afbeeldingen kunt aanleren, vind je hier: Taal en communicatie stimuleren met kernwoordenschat en modelleren.

Apps voor iOS

Gratis

GRID PLAYER

grid player

Grid Player is een app voor iPad en bevat enkele goed uitgewerkte communicatieboeken. Zonder een duurder programma, Grid 3 of Grid for iPad (zie hieronder), van dezelfde firma is een communicatieboek in Grid Player echter niet aanpasbaar.

LETMETALK

let me talk

LetMeTalk is een gratis app voor iOS en Android met beperkte mogelijkheden om zelf een eenvoudig communicatieboek te maken. Enkele belangrijke knoppen zijn er klein. Een nauwkeurige motoriek is is hier dus voor nodig.

Kostprijs < €100

GOTALK NOW

go talk now

GoTalk Now is een iPad-app met veel mogelijkheden, zoals al veel mee geleverde afbeeldingen en, wel tegen een meerprijs, extra symbolenbibliotheken. GoTalk Now bevat bij aankoop geen kant-en-klare communicatieboeken. Het aanmaken en aanpassen van communicatieboeken is eenvoudig maar behoorlijk tijdrovend. In elke cel moet je steeds opnieuw afbeelding, lay-out, en actie instellen. De zinsbalk bovenaan kun je aan- of uitzetten. 

COUGHDROP

cough drop

CoughDrop is een communicatiesysteem met afbeeldingen en is beschikbaar als website en als app (zowel op Windows, Android, als iOS systemen). Op al deze platformen werkt CoughDrop op dezelfde manier. Alles staat online gebundeld op het internet; het delen van communicatiepagina’s en van communicatieboeken is daardoor heel makkelijk. Het is niet nodig om altijd met internet verbonden te zijn. Je kunt boeken zowel openbaar als privé delen. Je kunt aanpassingen ook vlot van het ene naar het andere toestel overzetten en dus ook van de ene gebruiker naar de andere. Dankzij een vertaalmodule, die gebruik kan maken van Google Translate, gaat het vertalen van gedeelde boeken naar het Nederlands erg vlot. 

We vertaalden bij Modem reeds een communicatieboek en deelden dit openbaar, je kunt het gebruiken via volgende link: app.mycoughdrop.com/modemadvies/core-60_1

Meer informatie op: www.mycoughdrop.com

TD SNAP

td snap

TD Snap is een voordelige, veelzijdige app voor iOS en Windows. TD Snap heeft een uitgebreide kernwoordenschat (Core First) op basis van de symbolendatabank PCS. Als je met afasie kampt, is er ook een geschikt communicatieboek beschikbaar, weliswaar enkel in het Engels (vertalen kan maar is tijdrovend). 

Via de gratis app ‘Pathways for Core First’ leer je werken met de kernwoordenschat ‘Core First’. (us.tobiidynavox.com/products/pathways-for-core-first)

Meer informatie kan je terugvinden op:
www.mytobiidynavox.com
download.mytobiidynavox.com/Snap

ELINE SPREEKT

eline spreekt

Eline Spreekt is een Nederlandse iPad-app met beperkte mogelijkheden voor het maken van een eigen communicatieboek. Standaard zijn een aantal pagina’s beschikbaar voor een communicatieboek, dat je zelf kunt aanvullen. Je kunt niet willekeurig schakelen tussen pagina’s, maar moet bij iedere stap terug via de startpagina. Er wordt beperkt gebruik gemaakt van kernwoorden.

Meer informatie: www.elinespreekt.nl

Uitgebreide communicatietoepassingen (> €100)

PROLOQUO2GO

Proloquo to go

Proloquo2Go is inzetbaar op iPad en iPhone. Proloquo2Go heeft met 'Crescendo' een erg uitgebreide, op onderzoek gebaseerde kernwoordenschat. Je kunt eigen afbeeldingen toevoegen en het geheel personaliseren. De mogelijkheden worden wel bewust beperkt, om de doordachte structuur zo voorspelbaar mogelijk te houden. Je kunt kiezen tussen vele roosterformaten die steeds volgens dezelfde structuur zijn opgebouwd. Via ‘taaltredes’ kun je stapsgewijs afbeeldingen verbergen of opnieuw tonen.

Meer informatie over Proloquo2 en Crescendo:
www.assistiveware.com/product/proloquo2go

De website van AssistiveWare (de firmanaam van deze communicatiesoftware) vermeldt bijzonder uitgebreide informatie over ondersteunde communicatie, modelleren en kernwoordenschat. Je kan er ook een gratis papieren kernwoordenkaart downloaden.

GRID FOR IPAD

grid for ipad

Grid for iPad is een communicatieprogramma met zeer uitgebreide mogelijkheden. Je kunt gebruik maken van veel verschillende Nederlandstalige communicatieboeken, ook met kernwoordenschat. Voor het werken met visuele scènes zijn er eveneens uitgebreide mogelijkheden. Enkele toepassingen om eenvoudig te leren werken met communicatietoepassingen zijn inbegrepen. Je kunt putten uit meerdere grote symbooldatabanken. Communicatieboeken die je maakt in Grid 3 (zie verder bij Windows) kun je gebruiken op Grid for iPad en andersom. Grid 3 heeft wel extra mogelijkheden die enkel beschikbaar zijn in Windows. De communicatieboeken die je terugvindt in Grid Player (zie hierboven) kun je in Grid for iPad gebruiken en aanpassen.

TOUCH TO TELL

touch to tell

TouchToTell is enerzijds een trainingsmethode en anderzijds een aanpasbaar communicatiehulpmiddel. Met deze app kom je stap voor stap, via allerhande oefeningen, tot een persoonlijk communicatieboek. Deze methode is niet gebaseerd op kernwoordenschat en modelleren, wel op intensief trainen op de structuur van deze communicatiesoftware. TouchToTell is ontwikkeld voor personen met afasie of na een NAH, maar is zeker ook voor andere doelgroepen inzetbaar. TouchToTell maakt geen gebruik van symbooldatabanken, maar van afbeeldingen die speciaal voor deze app zijn ontwikkeld.

Meer informatie op: www.touchtotell.com

Apps voor Android

Gratis

LetMeTalk

Meer informatie hierboven bij iOS

Kostprijs < €100

CoughDrop

Meer informatie hierboven bij iOS

Programma’s voor Windows

Kostprijs < €100

Coughdrop

Meer informatie hierboven bij iOS

Uitgebreide communicatietoepassingen (> €100)

Mind Express


Mind Express, de meest verspreide communicatiesoftware in Vlaanderen, is bijzonder uitgebreid maar toch eenvoudig in gebruik. Op www.mindexpress.be vind je vele verschillende kant-en-klare communicatieboeken. Kernwoordenschatsystemen zoals Score, Podd, … (zie verder) zijn wel apart aan te kopen. Voor aangepaste bediening geeft Mind Express bijzonder veel mogelijkheden. Met ondersteuning van pictogrammen kun je e-mailen, bellen, sms’en, surfen op internet en sociale media gebruiken (Facebook, WhatsApp, YouTube, …). Je kunt Mind Express ook inzetten om andere mogelijkheden van je computer te bedienen (bijvoorbeeld typen in Word, Outlook, surfen via een gewone internetbrowser, …). Mind Express werkt op een Windows pc of tablet en op de communicatiecomputers van Jabbla (zie: Communiceren met afbeeldingen - toestellen).

SCORE


SCORE is een sterk wetenschappelijk onderbouwd communicatieboek, gebaseerd op kernwoordenschat. Je kunt het uitbouwen van een versie met 400 naar 1000 afbeeldingen, en uiteindelijk naar de uitgebreide en volledige versie met 2500 afbeeldingen. Je hebt ook een aparte mini-SCORE 400 en 1000. Daarnaast is er de 2-staps SCORE, een aangepaste versie met grote vakken voor wie kampt met ernstige motorische en/of visuele beperkingen. Score moet je apart aankopen.

Bij de aankoop van SCORE zitten papieren communicatiekaarten en een communicatiemap.

Meer informatie: www.jabbla.com/communicatie/score/

score
PODD


PODD staat voor 'Pragmatic Organised Dynamic Display' en maakt gebruik van "pragmatische takken" (bv. 'ik wil iets vertellen', 'er is iets mis',...) in plaats van traditionele categorieën om de woordenschat te organiseren. PODD is oorspronkelijk ontwikkeld als een reeks papieren communicatieboeken in verschillende formaten en vormen. Een aantal van deze boeken zijn vertaald naar het Nederlands en kun je verkrijgen via TalkActive (zie hieronder). In Mind Express vind je de digitale versie van de PODD communicatieboeken. PODD moet je apart aankopen. 

Meer informatie over PODD in Mind Express: www.jabbla.com/woordenschat/podd
Meer informatie over PODD en aankoop boeken: talkactive.nl/podd

PODD
JUNO


Juno, een communicatieboek voor beginnende gebruikers van ondersteunde communicatie, is gebaseerd op kernwoorden. Achter elke pagina is een lege pagina voorzien, wat het makkelijk maakt om nieuwe woorden toe te voegen. Als je over Mind Express beschikt, kun je dit communicatieboek gratis downloaden.

Meer informatie: www.jabbla.com/woordenschat/juno/

Juno
ALOHA


ALOHA bestaat enerzijds uit een starterswoordenschat (ALOHA 1), waarbij je stapsgewijs je bedoelingen en intenties leert uiten en anderzijds een variant voor gevorderden (ALOHA 2), waarmee je je volledig kunt uitdrukken, vragen stellen en grapjes maken inbegrepen. Binnen ALOHA wordt gebruik gemaakt van een combinatie van kernwoordenschat (veelgebruikte woorden) met randwoordenschat (inhoudswoorden). De kernwoordenschat is verzameld op een vaste plaats en is snel toegankelijk. De woordenschat is opgedeeld in woordsoorten: persoonlijke voornaamwoorden, werkwoorden, voorzetsels, lidwoorden, bijvoeglijke naamwoorden/bijwoorden en zelfstandige naamwoorden.

Meer informatie: www.jabbla.com/communicatie/aloha/

aloha

Grid 3

Ook Grid 3 is een bijzonder flexibele, uitgebreide en gebruiksvriendelijke communicatiesoftware voor Windows. In Grid 3 kun je gebruik maken van vele Nederlandstalige communicatieboeken die online worden gedeeld via grids.thinksmartbox.com/be. Ook meerdere communicatieboeken die uitgaan van kernwoordenschat en modelleren zijn beschikbaar: Beeline, Supercore, COMUNIC 8 (zie verder). Deze zijn in de prijs inbegrepen. Een licentie van Grid kost €890,00 incl. BTW.

Communicatieboeken kun je zowel in structuur, inhoud als bedieningswijze volledig aanpassen op maat. Communicatieboeken die je in Grid 3 aanpast en maakt, kun je op je iPad gebruiken met Grid Player en met Grid for iPad. Met Grid 3 kun je ook met behulp van pictogrammen e-mailen, sms’en, surfen op internet, de computer bedienen, enz.
Grid 3 werkt op een Windows pc of tablet en op de communicatiecomputers van Smartbox (zie: Communiceren met afbeeldingen - toestellen).

Meer informatie: skil.skilate.com/nl/producten/ondersteunde-communicatie

grid
BEELINE

Beeline is een zeer efficiënt en aanpasbaar model van communicatieboek, gebaseerd op kern- en randwoordenschat. Heel wat woorden blijven altijd op dezelfde plaats staan, wat helpt om je motorische patronen en je motorisch geheugen te ontwikkelen. De woordenschat is logisch georganiseerd en gegroepeerd volgens woordbetekenis.

SUPERCORE 50

SuperCore 50 is een uitgebreid en aanpasbaar model van kernwoordenschat, gecombineerd met randwoordenschat. Deze woordenschat focust op dagelijkse routines en activiteiten. Dat is motiverend voor de gebruiker en maakt een betekenisvolle conversatie mogelijk. Er bestaan versies voor kinderen, tieners en volwassenen.

Meer informatie: https://thinksmartbox.com/news/get-started-with-super-core (Engelstalig)

COMUNIC8

Comunic8 heeft ook een zeer uitgebreide en aanpasbare kernwoordenschat, gebaseerd op lijsten. Als je een aanpassing doet op een pagina, wordt dit elders meteen ook aangepast. De mogelijkheid bestaat om je stap voor stap door de opbouw van een zin te begeleiden. Zo zullen eerst de persoonlijke voornaamwoorden oplichten, daarna de werkwoorden, … . Dit bestand is rechtstreeks op te vragen bij SKIL (skil.skilate.com/nl).

JUNO

Juno, een communicatieboek voor beginnende gebruikers van ondersteunde communicatie, is gebaseerd op kernwoorden. Achter elke pagina is een lege pagina voorzien, wat het makkelijk maakt om nieuwe woorden toe te voegen. Als je over Grid 3 beschikt, kun je dit communicatieboek gratis downloaden.

Meer informatie: grids.thinksmartbox.com/nl


TD Snap

Meer informatie hierboven bij iOS.

Visuele scènes

Visuele scènes zijn een bijzondere manier van communiceren met afbeeldingen. (Zie: Communiceren met visuele scènes). Het werken met visuele scènes is mogelijk in enkele apps die hierboven al zijn vernoemd. We sommen ze hieronder op.

Enkele apps zijn specifiek ontwikkeld voor het communiceren met visuele scènes. Deze apps zijn onderling zeer vergelijkbaar en hebben meestal volgende kenmerken:

  • Kiezen tussen verschillende visuele scènes kan enkel via de vaste lay-out van de app.
    (Bij andere communicatiesoftware is die lay-out meestal sterk aanpasbaar.)
  • Een pagina is steeds opgebouwd uit een foto. In sommige apps kun je een pictogram toevoegen aan de foto.
  • Communiceren via een rooster met afbeeldingen is meestal niet mogelijk, of enkel op een omslachtige manier.
  • Op de foto kun je zelf ‘hotspots’ plaatsen waarmee je:
    • onderdelen van de foto kunt uitspreken met een computerstem
    • een opgenomen boodschap of een ander geluid kunt afspelen
    • kunt springen naar een andere visuele scène
  • Vaak kan een visuele scène ook bestaan uit een video, die je al dan niet automatisch kunt pauzeren.

Apps specifiek ontwikkeld voor visuele scènes

Hierboven genoemde toepassingen

GoTalk Now

Je kunt woorden, zinnen, pictogrammen, … naast de visuele scène plaatsen, zoals werken met hotspots boven op de visuele scène.
Meer informatie hierboven bij iOS.

TD Snap

Je kunt in TD Snap tekenen om te communiceren. Hierbij is het mogelijk om grote foto’s toe te voegen. Deze kun je vervolgens gebruiken als visuele scène. Hotspots zijn niet mogelijk.
Meer informatie hierboven bij iOS.

Grid for iPad

De mogelijkheden om te werken met visuele scènes zijn bijzonder uitgebreid.
Meer informatie hierboven bij iOS.

Mind Express

De mogelijkheden om te werken met visuele scènes zijn bijzonder uitgebreid.
Meer informatie hierboven bij iOS.

Grid 3

De mogelijkheden om te werken met visuele scènes zijn bijzonder uitgebreid.
Meer informatie hierboven bij iOS.